براساس مصوبه مجلس، شرکت‌های بیمه موظف شده‌اند خسارت تصادفات رانندگی تا سقف یک میلیون و ۳۰۰ هزارتومان را بدون کروکی پلیس پرداخت کنند، اما با وجود سپری شدن ۷ ماه از سال نه تنها شرکت‌های بیمه به اجرای این مصوبه تن نداده‌اند، بلکه پرداخت مبلغ ۳۰۰ هزار تومان فعلی خسارت تصادفات رانندگی بدون نیاز به کروکی نیز از سوی برخی از این شرکت‌های بیمه‌گر با اما و اگرهای بسیاری مواجه است.

مصوبه‌ای که اجرا نشد

براساس قانون اصلاح قانون بیمه اجباری، مسوولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در برابر شخص ثالث؛ مصوب مجلس شورای اسلامی، شرکت‌های بیمه موظف شده‌اند خسارت مالی ناشی از حوادث رانندگی خسارتی را تا سقف تعهدات مالی بیمه‌ شده بدون کروکی پلیس پرداخت کنند؛ در حالی‌که شرکت‌های بیمه بدون توجه به این قانون، این خسارات را فقط تا سقف ۳۰۰ هزار تومان و به گفته رئیس پلیس راهور ناجا، از آذر ماه تا سقف ۵۰۰ هزار تومان پرداخت می‌کنند.

رئیس مرکز اجرائیات پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی سال گذشته از عدم نیاز تصادفات خسارتی به ترسیم کروکی از سوی پلیس خبرداده و با اشاره به ماده ۱۸ قانون بیمه شخص ثالث که شرکت‌های بیمه‌گر را مکلف کرده است نسبت به پرداخت خسارات مالی وسایط نقلیه دارای بیمه‌نامه تا سقف تعهدات بیمه اقدام کنند، گفته بود: بر این اساس، در تصادفات خسارتی در صورتی که طرفین تصادف، اختلافی نداشته باشند و دارای بیمه‌نامه شخص ثالث باشند، از این پس تا سقف میزان بیمه باید برای دریافت خسارت بدون نیاز به پلیس و کروکی به شرکت‌های بیمه‌گذار مراجعه کنند.

به گفته سرهنگ جهانگیری، کف بیمه در خسارات مالی ۵/۲ درصد دیه یک مسلمان در ماه حرام دیده شده که بر این اساس، کف رقم بیمه نیز از ۵۰۰ هزار تومان به حدود ۳/۱ میلیون تومان افزایش یافته است.

جالب‌‌تر این‌که رئیس کل وقت بیمه مرکزی آبان ماه سال گذشته گفته بود؛ با این که بنا بر محاسبات سقف خسارت‌های مالی حدود یک‌میلیون و۳۴۰ هزار تومان است به دلیل برخی موانع و مشکلات موجود، سقف پرداخت خسارت‌های مالی بدون کروکی برای سال‌جاری ۳ میلیون ریال تعیین شود و از ابتدای سال آینده یعنی سال ۸۸ این سقف به همان میزان حداکثری ۳/۱ میلیون تومانی می‌رسد، با این تفاوت که ارزیابان خسارت باید در صحنه تصادف حاضر شوند و میزان خسارت را تعیین و دستور پرداخت را صادر کنند.

این در حالی است که با وجود سپری شدن حدود ۷ ماه از سال جاری همچنان بیمه‌ها از پرداخت خسارت کامل تا سقف تعیین شده و مصوب شانه خالی می‌کنند.

به هم زدن صحنه تصادف ؛ هرگز

درحالی‌که هنوز اجرای مصوبه پرداخت خسارت تصادفات رانندگی تا سقف یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بدون نیاز به کروکی پلیس در بلاتکلیفی به سر می‌برد، اما شواهد بیانگر این است که برخی شرکت‌های بیمه نسبت به پرداخت ۳۰۰‌هزار تومان خسارت تصادفات رانندگی بدون نیاز به کروکی پلیس چندان متعهد نیستند.

مشکلات شهروندان با بیمه‌ها برای دریافت خسارت ۳۰۰ هزار تومانی بدون نیاز به کروکی پلیس تا حدی موجب بدبینی آنها نسبت به این طرح شده، به طوری که همچنان رانندگان در صورت بروز تصادف با سقف خسارت ۳۰۰‌هزار تومان ترجیح می‌دهند برای کشیدن کروکی منتظر افسر پلیس بمانند.

هفت‌خوان تبصره وآیین‌نامه

شهروندی که چند روز قبل در بزرگراه مدرس با خودرویی تصادف کرده و در این میان، خودروی زانتیای وی بالای ۲ میلیون تومان خسارت دیده است، از بهانه تراشی شرکت بیمه‌ای که خودرویش در آن شرکت بیمه شده، برای نپرداختن تمام مبلغ خسارت‌وارده گلایه می‌کند و می‌گوید: با این‌که طبق بیمه‌نامه شرکت بیمه‌گر متعهد شده است در صورت تصادف خسارت مالی را تا سقف تعیین شده پرداخت کند، اما مسوولان شعبه‌ای که او برای گرفتن خسارت به آنجا مراجعه کرده است، هر بار باطرح یک تبصره و بخشنامه جدید عنوان می‌کنند که وضعیت خودروی او شامل این بخش نمی‌شود و هنوز مشخص نیست بیمه زیر بار پرداخت چه مبلغی از خسارت وارده خواهد رفت.

مدیر یکی از نمایندگی‌های صدور بیمه نامه شرکت بیمه ایران در گفتگو با «جام‌جم» ضمن اشاره به نحوه پرداخت خسارت توسط این شرکت بیمه گر می‌گوید: یکی از روش‌های پرداخت خسارت از سوی شرکت‌های بیمه این است که از مالک خودروی خسارت دیده خواسته می‌شود در صورت تمایل برای تعمیر خودرو به یکی از تعمیرگاه‌های طرف قرارداد مراجعه کنند و هزینه آن هرچه باشد، طبق تعهد بیمه پرداخت می‌شود، اما از آنجا که برخی خسارت‌دیدگان و بخصوص مالکان خودروهای گران قیمت معتقدند این تعمیرات ممکن است با کیفیت مطلوب انجام نشود، تمایل دارند که خودروی خود را به تعمیرگاه مورد نظر خود ببرند که به همین دلیل نحوه پرداخت‌ها تغییر می‌کند و باید قید پرداخت برخی از خسارت‌ها را بزنند.

مهدی واعظی می‌افزاید: بیمه‌ها بیشترین ضرر را برای پرداخت بیمه شخص ثالث متحمل می‌شود؛ به طوری که سال ۸۷ این شرکت فقط یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان به خسارت‌دیدگان پرداخت کرده؛ درحالی که مبلغ پولی که بابت این نوع بیمه از متقاضیان اخذ شده بود، ۸۰۰ میلیون تومان بوده است.

این کارشناس در پاسخ به این سوال که اگر شرکت‌های بیمه متضرر می‌شوند پس چرا چنین تعهدی را از اصل قبول کرده‌اند، می‌گوید: بیشتر شرکت‌های بیمه برای ایجاد تعادل، کسری بودجه مورد نیاز خود را از طریق سایر بخش‌های بیمه‌ای همچون بیمه عمر یا بیمه مسافرت خارج از کشور تامین می‌کنند.

بیمه‌ها ضرر می‌کنند ؟

اما این‌که چرا شرکت‌های بیمه‌گر زیر بار قانون مصوب پرداخت حداقل یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان خسارت بدون کروکی پلیس نمی‌روند، یک جواب ساده و روشن دارد.

با این کار شرکت‌های بیمه متضرر می‌شوند.

کارشناسان شرکت‌های بیمه‌ای معتقدند طی سال‌های اخیر سوء‌استفاده مالی از بیمه زیاد شده است و اجرای این قانون زمینه آن را افزایش می‌دهد.

آنها می‌گویند، اگر قانون پرداخت خسارت تا سقف یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بدون کروکی پلیس اجرایی شود، از آنجا که نیازی هم به کروکی پلیس نخواهد بود تا امکان تشخیص وقوع حادثه واقعی وجود داشته باشد، همین امر زمینه صحنه‌سازی‌ها و تصادفات ساختگی را افزایش می‌دهد. واعظی معتقد است، اگرچه امکان سوء استفاده تنها دلیل زیر بار نرفتن بیمه‌ها برای اجرای این قانون نیست، اما همین امر می‌تواند محرک جدی باشد و به دلیل همین افزایش سوء‌استفاده‌ها و صحنه‌سازی‌ها بود که براساس قانون جدید سیستم کوپنی در بیمه‌ها راه‌اندازی شد به طوری که برای تصادفات خسارتی ۴ کوپن طی یک سال در نظر گرفته شده است.

این کارشناس با اشاره به راه‌اندازی گشت‌های سیار بیمه ایران برای پرداخت خسارت‌های بدون کروکی می‌گوید: هم‌اکنون برای خسارت‌های تا سقف ۳۰۰ هزار تومان، اگر دو طرف با یکدیگر به توافق برسند بدون معطلی می‌توانند با مراجعه به بیمه خسارت خود را دریافت کنند ضمن این‌که می‌توانند با واحد گشت‌های سیار بیمه ایران نیز تماس بگیرند و با اطلاع دادن محل وقوع حادثه، خسارت خود را در همان محل دریافت کنند.

سرگردانی در شعب پرداخت خسارت

از بحث مشکلات شهروندان در گرفتن خسارت از بیمه‌ها که بگذریم، شلوغی و ازدحام مراجعه‌کنندگان در شعب پرداخت خسارت، معضل دیگری است که بسیاری از شهروندانی که برای دریافت خسارت به شعب شرکت‌های بیمه مراجعه می‌کنند از روند طولانی و رفت و آمدهای پیاپی گلایه دارند.

این درحالی است که عدم تناسب میان تعداد شعب نمایندگی شرکت‌های بیمه‌گر با شعب پرداخت خسارت موجب شده که شعب محدود هر یک از شرکت‌های بیمه‌ای هر روز شاهد حضور صدها راننده خسارت دیده‌ای باشد که ساعت‌ها در صفوف طولانی معطل شده و گاهی به ناچار باید چندین بار بروند و بیایند تا بتوانند همین مبلغ اندک خسارت بدون نیاز به کروکی را نیز دریافت کنند.

در واقع اگرچه اجرای قانون پرداخت خسارت تصادفات تا سقف ۳۰۰ هزار تومان بدون‌کروکی تا حدی از مشکل ایجاد ترافیک سنگین و اتلاف وقت شهروندان در ترافیک تصادفات خسارتی کاسته است اما پروسه طولانی دریافت خسارت از شرکت‌های بیمه‌ای مشکل بزرگی است که همچنان به قوت خود باقی است.

واعظی با تایید این‌که قطعا میزان شعب پرداخت خسارت با نمایندگی‌های شرکت‌های بیمه‌گر متناسب نیست، می‌گوید: وضعیت شرکت بیمه ما از لحاظ شعبات پرداخت خسارت به مراتب بهتر از دیگر شرکت‌های بیمه‌ای است به طوری که علاوه بر شهرهای دیگر کشور تنها در تهران بیش از ۱۵‌شعبه پرداخت خسارت بیمه ایران راه اندازی شده است.

این کارشناس معتقد است: حجم ترافیک سنگین، شیوه‌های متفاوت رانندگی، افزایش تخلفات و در نتیجه وقوع ده‌ها تصادف خسارتی روزانه موجب می‌شود مراکز پرداخت خسارت همواره شلوغ و پر ازدحام باشند که این وضعیت حتی در تعطیلات نوروز به مراتب بدتر است.

رایزنی برای تسریع در پرداخت خسارت‌ها

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا در گفتگو با «جام‌جم» در خصوص تعامل راهنمایی و رانندگی با شرکت‌های بیمه‌گر در پرداخت خسارت‌های تصادفات رانندگی با بیان این‌که ما نیز از بیمه‌ها گلایه داریم، می‌گوید: شرکت‌های بیمه‌گر باید در پرداخت خسارت‌ها سرعت بیشتری داشته باشند درحالی‌که هم اکنون این اتفاق نمی‌افتد.

سردار اسکندر مومنی معتقد است: هم‌اکنون تمام شرکت‌های بیمه‌گر برای پاسخگویی به متقاضیان بیمه کردن خودروهای خود تعداد زیادی شعبه در سراسر کشور راه‌اندازی کرده‌اند درحالی‌که بررسی‌ها بیانگر این است که هر کدام از همین شرکت‌ها در بخش پرداخت خسارت تصادفات به بیمه‌شدگان خود فقط در چند‌نقطه از تهران یا در شهرهای دیگر صرفا یک شعبه برای پرداخت خسارت دارند که این شعب نیز فقط در ساعات خاصی خدمات ارائه می‌کنند.

وی با انتقاد ازطولانی بودن روند پرداخت خسارت تصادفات رانندگی از سوی شرکت‌های بیمه‌گر می‌افزاید: بر خلاف روند دریافت وجه برای بیمه کردن که در شعب نمایندگی شرکت‌های بیمه‌گر به سرعت انجام می‌شود، اما پروسه پرداخت خسارت‌ها بسیار طولانی است به طوری که در اغلب موارد شهروندان متقاضی دریافت خسارت از شرکت‌های بیمه باید چند روز بروند و بیایند تا بتوانند خسارت خود را از بیمه‌ها دریافت کنند.

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا درحالی‌که از نشست‌های مشترکی با مسوولان بیمه‌ای با هدف تعامل بیشتر بین راهنمایی و رانندگی و شرکت‌های بیمه‌گر در پرداخت خسارت‌ها بویژه تسریع در روند پرداخت و جلوگیری از سرگردانی و اتلاف‌وقت مراجعان خبر می‌دهد، ارائه جزئیات بیشتر در این زمینه را به آینده نزدیک موکول می‌کند.

در چنین شرایطی این پرسش مطرح می‌شود در حالی که بر اساس مصوبه مجلس شرکت‌های بیمه موظف شده‌اند هزینه تصادفات رانندگی خسارتی راحداقل تا سقف یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بدون کروکی پرداخت کنند، حال این سوال پیش می‌آید که آیا فرض احتمال بروز سوءاستفاده توسط برخی افراد سودجو از یکسو و متضرر شدن شرکت‌های بیمه از این طریق می‌تواند دلیل منطقی باشد بر این‌که شرکت‌های بیمه از اجرای این مصوبه مجلس شانه خالی کنند؟