پرسش‌ها و پاسخ‌ها

سوال ۱: من فرزند اول خانواده هستم و طلبه بوده و معافیت تحصیلی دارم و بع از من دو برادر کوچکتر از من به خدمت سربازی رفته‌اند، آیا الان می‌توانم از این قانون سه فرزندی استفاده کرده و معافیت بگیرم؟

جواب: ملاک استفاده از قانون سه برادری، انجام خدمت وظیفه عمومی توسط سه فرزند این خانواده است البته چنانچه برادری در حین خدمت باشد و یکسال از خدمت ایشان بگذرد به عنوان برادر خدمت کرده محسوب می‌گردد.

سوال ۲: تورو خدا به فکر ما هم باشید. از شانس ما این ۳ ماه سنواتی رو نبخشیدن چیزی که همیشه می‌بخشیدند شرایطی برای بخشش این عده هم بزارید. الان کسانی که در طول خدمت حتی یک روز هم اضافه خدمت انضباطی ندارند، دارند ۳ ماه سنواتی رو تحمل می‌کنند که واقعا بی‌رحمی است. امتیازاتی برای فرزندان نظامی که پدران ۳۰ سال در ارتش خدمت کرده و سابقه جبهه ندارند، قایل بشین.

جواب: بخشش اضافه خدمت سنواتی موضوعی نیست که الزاما همه ساله حتما باید اجرا شود بلکه به تناسب شرایط وضعیت سربازان نیروهای مسلح و بنا به صلاحدید متولیان امر پیگیری می‌شود.

سوال ۳: از چهار برادر خانواده بنده؛ دو برادر کارت پایان خدمت داشته و یک برادر دیگرم کارت معافیت کفالت کمیته امداد امام (ره) (با پرداخت مبلغ موردنظر) را دریافت کرده و اینجانب هم از اردیبهشت اردیبهشت ماه امسال مشغول به خدمت می‌باشم. آیا معافیت خدمت شامل حال بنده هم می‌شود؟ ضمنا مادر بنده مطلقه بوده و تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) می‌باشد و اینجانب تنها سرپرست خانواده می‌باشم و بقیه خواهر و برادرانم ازدواج کرده‌اند.

جواب: خیر. معافیت شامل حال شما نمی‌شود و چون برادر شما از قانون معافیت مادران بدون همسر تحت پوشش کمیته امداد استفاده کرده است فلذا این معافیت به فرزند دیگر خانواده تعلق نمی‌گیرد.

سوال ۴: صدور کارت پایان خدمت المثنی. برای پیگیری صدور کارت پایان خدمت المثنی چه مراحلی را باید طی کنم؟ ممنون می‌شوم اگر دقیقا راهنمایی بفرمایید.

جواب: لطفا به دفترچه راهنمای خدمت وظیفه عمومی که از دفاتر پلیس  + ۱۰ قابل تهیه می‌باشد مراجعه نمایید مشروح مراحل در آنجا توضیح داده شده است.

سوال ۵: مشمولین خارج از کشور. من یک دانشجوی در حال تحصیل در خارج از کشور هستم و مشکل سربازی دارم و نمی‌توانم برای تعطیلات به کشورم برگردم و با توجه به پیگیری‌های مکرر و به نتیجه نرسیدن خواستم مشکلم را بیان کنم تا شاید در این روزها که در مجلس موضوع مشمولین و قوانین مربوط به آنان در حال بررسی هست شما برادر عزیز با مطرح کردن این بین نمایندگان و یا مطرح کردن آن با سردار زاده‌کمند مشکل بسیاری از دانشجویان خارج از کشور را حل کرده و کمک کرده تا با خانواده‌هایشان دیداری تازه کنند. تمام مشکل ما به این قانون که بهمن ماه سال ۸۵ به تصویب رسیده است برمی‌گردد.

شرایط تردد به داخل و خارج کشور برای مشمولان مبنی بر اینکه دانشجویانی که تا پایان شهریور ۸۵ از کشور خارج شدن و در یکی از دانشگاه‌های مورد تایید وزارت بهداشت و درمان مشغول تحصیل هستند می‌توانند سالی دو مرتبه جمعا به مدت ۳ ماه به کشور تردد نمایند.

من در حالی که دانشجوی دانشگاه آزاد بودم با سپردن وثیقه از کشور خارج شدم و از مهرماه همون سال در یکی از دانشگاه‌های مورد تایید وزارت بهداشت در کشور فیلیپین مشغول به تحصیل هستم. این قانون در سال ۸۵ به تصویب درآمد و تاکنون تمدید نشده است و شامل حال من که اوایل سال ۸۶ از کشور خارج شده‌ام نمی‌شود و هیچ کس نمی‌داند که این قانون در چه زمانی به روز خواهد شد. لطفا ما را یاری کنید.

جواب: اعتبار مصوبات مربوط به مشمولان ایرانی مقیم خارج از کشور تا پایان سال ۹۰ می‌باشد فلذا پیشنهادات جدید در این زمینه ۶ ماه قبل از اتمام فرصت تعیین شده در کمیته مربوطه که در ستاد کل نیروهای مسلح تشکیل خواهد شد مطرح و متناسب با شرایط تصمیم‌گیری خواهد گردید که این موضوع هم یکی از پیشنهادات قابل طرح در آن کمیته می‌باشد.

سوال ۶: من متولد ۱۳۶۶ هستم و طبق قانون مشمول هستم ولی در حال حاضر دانشجو هستم و در تاریخ شهریور ۱۳۸۸ فارغ‌التحصیل می‌شوم. می‌خواستم بدونم بعد از این که درسم تمام شد ۶ ماه فرصت هست تا در مقطع بالا پذیرفته شوم، آیا شامل حال من می‌شود؟ من امسال کنکور دادم و اگر قبول نشوم آیا باید بلافاصله دفترچه‌ام را ارسال کنم یا فرصت دارم؟ چقدر؟ می‌توانم برای تکمیل ظرفیت که در بهمن ماه هست شرکت کنم یا نه؟

جواب: برابر قوانین فعلی جنابعالی حداکثر ۶ ماه پس از فراغت از تحصیل فرصت برای تعیین وضعیت مشمولیت خود دارید فلذا چنانچه در این ۶ ماه در دانشگاهی پذیرفته نشدید باید اقدام به ارسال دفترچه بنمایی تا دچار غیبت نشوید. ضمن این که متناسب با تاریخ اعزامی که در دفترچه مشخص می‌شود شما فرصت دارید چنانچه در آن فاصله آزمونی برگزار شد در آن شرکت و در صورت پذیرفته شدن به تحصیلات خود ادامه دهید و حتی اگر به خدمت هم اعزام شدید و با شرکت در آزمون به دانشگاه راه پیدا کردید امکان ترخیص از خدمت و صدور معافیت تحصیلی برای شما وجود دارد.

سوال ۷: آیا کسی که یک برادر بزرگتر از خودش دارد که سربازی رفته و ازدواج کرده و زندگی مستقلی دارد و پدرش ۶۰ ساله است می‌تواند از شرایط معافیت کفالت استفاده کند؟

جواب: خیر. معافیت کفالت صرفا شامل تک فرزند ذکور کبیر سالم می‌گردد.

سوال ۸ : اینجانب ۲۲ سال دارم و یک برادر و ۲ خواهر دارم. برادرم به علت ضعیف بودن چشم از سربازی معاف شد. پدرم هم ارتشی می‌باشد. آیا من می‌توانم معافیت به خاطر سن پدرم بگیرم؟

جواب: اگر چنانچه برادر شما از سوی شورای پزشکی وظیفه عمومی نیازمند مراقبت تشخیص داده شود و شما تک فرزند ذکور کبیر سالم شناخته شوید برابر قوانین فعلی چنانچه پدر شما به سن ۵۹ سال تمام برسد می‌توانید از معافیت پدر بالای ۵۹ سال استفاده نمایید.

سوال ۹: معافیت فرزند چهارم از خدمت سربازی. صدور کارت معافیت فرزند چهارم در چه مرحله‌ای است؟ آیا کسانی که با این شرایط معاف می‌شوند باید به آموزش خدمت سربازی بروند یا نه؟ اگر قرار است  به آموزشی برویم مدت آموزشی برای کسانی که شامل این قانون هستند چقدر است؟ چه زمانی به آموزشی اعزام می‌شویم؟

جواب: بررسی پرونده این افراد که بالغ بر ۲۸۵ هزار نفر می‌باشند در مراحل نهایی است و از آنجایی که صدور کارت دستی برای این تعداد به بیش از ۷ ماه زمان نیاز دارد لذا پیش‌بینی گردیده است از آذرماه ۸۸ صدور کارت هوشمند را که حداکثر ظرف سه ماه به اتمام می‌رسد داشته باشیم ضمن اینکه فعلا آموزشی برای این افراد مدنظر نمی‌باشد لیکن براساس تعهدی که خواهند سپرد ظرف سه سال اگر از سوی سازمان وظیفه عمومی اعلام شد افراد مکلف به حضور در آموزش هستند.

سوال ۱۰: براساس مصوبه نمایندگان تنها پسر خانواده‌هایی که دارای سه فرزند دختر یا بیشتر باشند از انجام خدمت دوره ضرورت معاف هستند. این قانون تنها برای فرزندان ذکور مددجویان صدق می‌کند. با توجه به این قانون آیا پسری که سه خواهر دارد و پدرشان ۵۰ سال تمام دارند آیا شامل معافی می‌شود؟ در این قانون منظور از فرزندان ذکور مددجویان چیست؟

جواب: همانگونه که در متن سوال آمده در قانون، این معافیت برای فرزندان خانواده‌های مددجو که تحت پوشش سازمان‌های حمایتی بهزیستی و کمیته امداد امام(ره) هستند می‌باشد که با این فرض معافیت به ایشان تعلق نمی‌گیرد.

سوال ۱۱: خیلی از خانواده‌هایی که فرزندشان مشمول قانون معافیت ۳ برادری شده‌اند ـ از جمله فرزند خودم ـ برای فرزندانشان برنامه‌ریزی‌هایی نموده‌اند و گاه این برنامه‌ریزی مبتنی به دلیل نداشتن کارت پایان خدمت عملی نمی‌شود. برای مثال پسرم در تاریخ ۱۴ تیرماه امسال کلیه مدارک مورد نیاز جهت معافیت ۳ برادری را تحویل نظام وظیفه تهران داده است. از طرفی برای شغل آینده خود برنامه‌ریزی نموده است. پسرم با داشتن مدرک فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی در آزمون استخدامی بانک شرکت کرده و پذیرفته شده است. او باید اواسط مهرماه به سر کار برود و همه مدارکش آماده است به جز کارت پایان خدمت. ۲۶ مرداد که به نظام وظیفه رفتم گفتند هنوز دستوری مبتنی بر جمع‌آوری و ارسال پرونده‌ها به مرکز استان و سپس تهران صادر نشده. چه وقت این دستور صادر می‌شود تا بسیاری از خانواده‌ها بتوانند درست برای آینده فرزندشان برنامه‌ریزی کنند.

جواب: همانگونه که در ابتدای ابلاغ معافیت‌های جدید به ویژه معافیت سه فرزند خدمت کرده پیش‌بینی می‌گردید افراد واجد شرایط زیادی برای استفاده از این نوع فعالیت ثبت‌نام نمودند که سیر مراحل تشکیل پرونده، بررسی کارشناسی، اخذ استعلامات، اخذ تاییدیه اصالت کارتها حداقل به ۶ ماه زمان نیاز داشت که الحمدالله بخش عمده‌ای از اقدامات لازم در این زمینه انجام و صدور کارت هوشمند معافیت برای این دسته از افراد از آذرماه ۸۸ در دستور کار سازمان قرار خواهد گرفت که انشاءالله امیدواریم کلیه کارت‌ها دو ماه پس از آغاز صدور کارت صادر و تحویل افراد واجد شرایط گردد.

سوال ۱۲: با توجه به قانون جدید سه فرزندی که دو برادر به خدمت مقدس سربازی رفته‌اند بنده چند سوال دارم که نه در سازمان نظام وظیفه و نه در سایت نظام وظیفه به جواب خود نرسیده‌ام.

۱٫ تاریخ دقیق اجرای این قانون.

۲٫ بنده متولد ۱۳۶۴ هستم و از سال ۱۳۸۴ مشمول شده و به علت از کار افتادگی پدر شروع به کار و کمک به خانواده کرده‌ام می‌خواهم بدانم این قانون شامل من می‌شود یا خیر.

ناگفته نماند به خاطر از کار افتادگی پدرم از سال ۱۳۸۲ بدون اخراج شدن یا انصراف از دانشگاه ترک تحصیل کرده‌ام.

جواب: ۱٫ این قانون پس ا سیر مراحل تصویب نهایی در مجلس شورای اسلامی، تایید شورای محترم نگهبان و ابلاغ به دولت و نیروهای مسلح و تهیه آیین‌نامه‌های مروطه قابلیت اجرایی پیدا می‌کند که اعلام زمان دقیق با توجه به این که سیر تمام این مراحل در حوزه اختیارات سازمان وظیفه عمومی نیست امکان‌پذیر نمی‌باشد لیکن پیش‌بینی می‌شود حداقل تا پایان سال ۸۸ در صورت تصویب و ابلاغ اجرایی شود.

۲٫ این قانون صرفا شامل مشمولان غیرغائب می‌گردد اگر شما در حال تحصیل در دانشگاه نمی‌باشید و معافیت تحصیلی ندارید مشمول غایب می‌باشید.

سوال ۱۳: ۱٫ بنده دانشجوی ارشد هستم تا شهریورماه انشاءالله فارغ‌التحصیل می‌شوم و دوره دکترایم آغاز می‌شود از طرفی می‌توانم از شرایط معافیت سه برادر و چهارمین معافیت استفاده کنم. از آنجایی که حین تحصیل اقدام می‌توان کرد می‌خواستم بدانم با کدام مدرک اقدام کنم؟ مدرک لیسانس؟ یا اشتغال به تحصیل فوق؟ یا بگذارم فارغ‌التحصیل شوم و با مدرک دکتری؟

۲٫ آیا نوع مدرک مندرج در پایان خدمت در آینده تاثیر دارد؟

۳٫ آیا این معافیت‌ها آموزشی خواهد داشت؟

جواب: ۱٫ ملاک آخرین مدرک تحصیلی است که از سوی مبادی ذیربط صادر و در اختیار شما قرار دارد.

۲٫ خیر هیچ تاثیری ندارد.

۳٫ فعلا آموزش برای این معافیت پیش‌بینی نگردیده است لیکن تا ۳ سال آینده اگر چنانچه از سوی سازمان وظیفه عمومی اعلام گردید براساس تعهدی که خواهدی سپرد باید به آموزش اعزام شوید.

سوال ۱۴: معافیت تحصیلی محصلان خارج از کشور. فرزند اینجانب که در شهریور ۸۶ مشمول بود با پرداخت ودیعه به اداره نظام وظیفه مجوز یک بار خروج از کشور را اخذ کرد و سپس از ایران خارج شد و بلافاصله در دانشگاه خارج از کشور شروع به تحصیل نمود. در حال حاضر فقط دانشجویانی که تا شهریور ۸۵ به همین صورت از کشور خارج شده‌اند می‌توانند یک بار در سال به ایران سفر کنند.

در حال حاضر آیا این قانون تغییری کرده؟ و آیا افرادی مانند فرزندم امکان یک بار سفر در سال را می‌توانند داشته باشند؟ و اگر با قوانین موجود جواب منفی است، آیا در آینده نزدیک امکان تغییر آن می‌باشد.

جواب: خیر. کماکان همان قانون و تا پایان سال ۱۳۹۰ معتبر است و بررسی درخصوص امکان تغییر در تاریخ شهریور ۸۵ حداکثر ۶ ماه قبل از اتمام فرجه قانونی تعیین شده انجام خواهد گرفت.

سوال ۱۵: با عرض سلام خدمت شما. من دارای ۱۹ سال سن هستم و در حال حاضر مشغول تحصیل در دوره دبیرستان می‌باشم سوال من این است که من تا چند سالگی می‌توانم ادامه تحصیل دهم و از شما می‌خواهم که با طرحی که سن کسانی را که در دبیرستان‌ها در حال تحصیل هستند را از سن ۲۴ به سن ۲۱ سالگی تغییر ندهید به این دلیل که باعث ایجاد مشکل برای ما می‌شود. با این طرح مخالفت کنید.

جواب: براساس قانون فعلی برای دیپلم  چنانچه پیوسته و حضوری تحصیل نمایید حداکثر تا ۲۲ سال تمام و برای پیش دانشگاهی در صورت تحصیل پیوسته و حضوری حداکثر تا ۲۴ سال تمام اجازه تحصل دارید البته تغییراتی در قانون جدید ایجاد شده که اجرای آن منوط به تصویب و ابلاغ آن می‌باشد که در قانون جدید این مدت کاهش یافته است.

سوال ۱۶: در مورد موضوع (پاسخ به سوالات سربازی) می‌خواستم سوالی در این قرار از شما داشته باشم. بنده یکی از متولدین ۱۳۶۴ در شهر مقدس قم می‌باشم. پدرم اهل کشور بحرین و مادرم ایرانی‌الاصل می‌باشد و به همین خاطر علاوه بر شناسنامه دارای پاسپورت بحرینی نیز می‌باشم. هنگامی که مشمول به خدمت شدم در حال آماده‌سازی برای امتحانات کنکور بودم و بعد از عدم موفقیت در این آزمون برای تکمیل درسم راهی خارج از کشور شدم و حدود ۵ سال است که در بحرین مقیم و مستقر می‌باشم.

جواب: استفاده از معافیت در قبال پرداخت وجه، مربوط به مشمولان ایرانی مقیم خارج از کشوری است که قبل از ۲۹/۱۲/۸۲ از کشور خارج و حداقل ۲ سال اقامت و سکونت در آن کشور داشته‌اند که حداقل هر مرحله اقامت آنها نیز نباید کمتر از ۹ ماه باشد فلذا اگر جنابعالی قبل از تاریخ مذکور از کشور خارج شده‌اید می‌توانید به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در بحرین مراجعه و برای ادامه کار راهنمایی شوید.

سوال ۱۷: من یک سوال داشتم ممنون می‌شم اگه جوابمو بدین. من چهار سال پیش در ایران بودم و از طریق قد و وزن معاف شدن و از ایران رفتم ولی چند روز پیش برادرم با من تماس گرفت و گفت که من شاید دوباره باید برم سربازی، آیا این حقیقت دارد؟ ممنون اگه جواب بدین.

جواب: برای پاسخگویی دقیق به جنابعالی نیازمند کد ملی و مشخصات فردی شما می‌باشیم از آنجایی که اعتبار این مصوبه پس از مدتی ملغی اعلام گردید لذا باید موضوع شما مصداقی بررسی و اعلام‌نظر شود.

سوال ۱۸: با سلام من یک دوره اعزام به خدمتم به تعجیل انداخته‌ام. آیا یک دوره دیگر نیز می‌توانم تاریخ اعزام به خدمت به تعجیل بیندازم و زودتر اعزام بشم؟

جواب: به معاونت وظیفه عمومی استان خود مراجعه نمایید. خواسته شما بررسی و در صورت امکان مساعدت خواهد شد.

سوال ۱۹: سلام و خسته نباشید، سوال من در مورد داماد کسانی که خدمت دارند اما پسری ندارند که از آن استفاده کند،‌آیا الان قابل اجرا است؟ اگر نیست آیا بعدا اجرا می‌شود؟ چه زمانی؟ با تشکر.

جواب: منوط به تصویب نهایی و قانون جدید خدمت وظیفه عمومی می‌باشد و زمان اجرای آن پس از تصویب و ابلاغ قطعی و تهیه آیین‌نامه‌های مربوطه خواهد بود.

سوال ۲۰: با سلام و خسته نباشید خدمت شما. می‌خواستم بپرسم که تاریخ دقیق مصوبات مجلس در مورد معافیت کفالت پسر سوم خانواده‌هایی که دو فرزند ایشان به خدمت مقدس سربازی رفته‌اند چه زمانی می‌خواهند اجرا بکنند؟

جواب: تاریخ دقیقی از سوی این سازمان قابل بیان نیست به محض تصویب و ابلاغ قطعی این قانون به دولت و نیروهای مسلح و تهیه آیین‌نامه‌های مربوط قابل اجرا خواهد بود.

سوال ۲۱: با سلام و خسته نباشید: من فرزند یک بازنشسته نیروی مسلح هستم. از آنجایی که پدرم مدت ۳۰ سال برای دولت خدمت کرده و از آنجایی که خود به طور کامل بر شرایط زندگی خانواده‌های نیروهای مسلح آگاه هستید آیا این امکان برای معاف شدن یک فرزند آنها وجود ندارد؟ یا کسر خدمت آنها یا تسهیلات خاصی در زمینه انجام خدمت برای آنها در نظر گرفته نشده است. چرا؟ با تشکر فراوان و آرزوی توفیق از خدای متعال برای کلیه کارکنان لشکری کشور.

جواب: در حال حاضر کسر خدمت صرفا برای فرزند رزمندگان و جانبازان قابل اعمال می‌باشد و هیچ قانونی در این زمینه وجود ندارد.

سوال ۲۲: با سلام آیا هیچ امتیازی برای افرادی که فاقد هرگونه برادر و خواهر هستند و در اصطلاح تک‌فرزند هستند گرفته شده است گویا سازمان نظام وظیفه تمام امتیازات خود را برای خانواده‌های دوجینی  در نظر گرفته است آیا این نگاه تبعیض‌آمیز نیست که فرزندان یک خانواده ۴ یا ۵ نفره معاف شوند و تنها فرزند یک خانواده دوره را تمام و کمال به اتمام برساند.

جواب: سازمان وظیفه عمومی معتقد است در اعطای معافیت‌ها باید حتما به خانواده‌هایی که حداقل دین خود را نسبت به کشور انجام داده‌اند توجه شود فلذا خانواده‌ای که ۴ فرزند ذکور دارد و ۳ فرزند خود را به خدمت اعزام نموده یقینا مستحق‌تر از سایرین برای استفاده از این تسهیلات هستند.

سوال ۲۳: با سلام و تشکر. اگر کسی مشمول قانون معافیت برادر سوم خانواده‌ای که دو برادر به خدمت رفته‌اند باشد و هم‌اکنون مشغول گذراندن دوره سربازی باشد، نمی‌تواند از این قانون استفاده کند؟

جواب: اگر این قانون مصوب و ابلاغ شود کلیه مشمولان غیرغائب و سربازان وظیفه درحال خدمت که غیبت اولیه نداشته‌اند می‌توانند از این تسهیلات استفاده کنند.

سوال ۲۴: با عرض سلام و ادب باتوجه به این که بنده شامل قانون کسر خدمت بابت فرزندان افرادی که دوره خدمت سربازی را در جبهه بوده‌اند می‌شوم و از طرفی این قانون تا پایان سال ۱۳۸۹ اعمال می‌شود و بنده تازه در آن زمان فارغ‌التحصیل می‌شوم آیا می‌بایست از تحصیل انصراف دهم یا بعد از آن هم می‌توانم از این قانون استفاده کنم؟

جواب: اگر میزان کسر خدمت شما بیش از یک سال است نیازی به انصراف از تحصیل ندارید صرفا با اخذ مرخصی از دانشگاه مابقی خدمت خود را انجام و به تحصیل خود ادامه می‌دهید.

سوال ۲۵: یک پیشنهاد اینکه در صورت امکان برای مشمولینی که متاهل و دارای فرزند می‌باشند و از مدت غیبت آنها سالها می‌گذرد و اکنون در شرایط کنونی و با توجه به مشکلاتی معیشتی و سرپرستی که ممکن است برای همسر و فرزندشان ایجاد شد، قادر به انجام خدمت سربازی نیستند و به دلیل نداشتن کارت پایان خدمت دچار محدودیت‌هایی می‌گردند نیز معافیت‌هایی در نظر گرفته شود تا این قشر از جوانان نیز که سرپرستی خانواده‌ای را بر عهده گرفته‌اند از مشکلات موجود رهایی یابند.

جواب: صرف ازدواج و داشتن فرزند موجب معافیت فرد از خدمت وظیفه عمومی نمی‌گردد این وظیفه طبق قانون بر عهده کلیه افراد ذکور سالم ایرانی است البته برای انجام خدمت این افراد تسهیلاتی پیش‌بینی شده که در نزدیکترین یگان به محل خدمت فرد بکارگیری شوند.

سوال ۲۶: در مورد زمان اجرای دقیق مصوبات اخیر مجلس (دو برادری) از ایشان سوال بفرمایید دقیقا کی، چه موقع؟ که ما جوانان بتوانیم واسه زندگی برنامه‌ریزی کنیم.

جواب: این قانون پس از سیر مراحل تصویب نهایی در مجلس شورای اسلامی،‌ تایید شورای محترم نگهبان و ابلاغ به دولت و نیروهای مسلح و تهیه آیین‌نامه‌های مربوطه قابلیت اجرایی پیدا می‌کند که اعلام زمان دقیق با توجه به این که سیر تمام این مراحل در حوزه اختیارات سازمان وظیفه عمومی نیست امکان‌پذیر نمی‌باشد لیکن پیش‌بینی می‌شود حداقل تا پایان سال ۸۸ در صورت تصویب و ابلاغ اجرایی شود.

سوال ۲۷: سلام من می‌خواستم بدانم این معافیت که اگر دو برادر به خدمت رفته دیگر برادر سوم نیازی به رفتن خدمت ندارد یعنی معافیت را از چه وقت می‌توانیم پی‌گیری کنیم یعنی به دنبال کار معافی باشیم؟

جواب: این قانون پس از سیر مراحل تصویب نهایی در مجلس شورای اسلامی،‌ تایید شورای محترم نگهبان و ابلاغ به دولت و نیروهای مسلح و تهیه آیین‌نامه‌های مربوطه قابلیت اجرایی پیدا می‌کند که اعلام زمان دقیق با توجه به این که سیر تمام این مراحل در حوزه اختیارات سازمان وظیفه عمومی نیست امکان‌پذیر نمی‌باشد لیکن پیش‌بینی می‌شود حداقل تا پایان سال ۸۸ در صورت تصویب و ابلاغ اجرایی شود.

سوال ۲۸: در رابطه با قانون معافیت ۲ برادری یک سوال دارم و آن اینکه اگر مشمول مورد نظر دارای غیبت باشد نیز می‌تواند از این معافیت برخوردار گردد؟

جواب: خیر. صرفا مشمولان غیرغائب می‌توانند از این تسهیلات استفاده نمایند.

سوال ۲۹: سلام من هم اکنون در حال انجام خدمت سربازی در ارتش هستم می‌خواستم سوال کنم باتوجه به فوت پدرم (۱۷ سال پیش) و همچنین تحت پوشش بودن کمیته آیا می‌توانم اقدام به گرفتن معافی کنم؟ در ضمن من یک برادر بزرگتر دارم که پس از ازدواج در شهر دیگری ساکن است و مادرم هم ناراحتی قلبی و فشار خون دارد.

جواب: معافیت صرفا به مشمولان غیرغائبی که تک فرزند ذکور کبیر هستند تعلق می‌گیرد البته شما می‌توانید به یکی از رده‌های وظیفه عمومی مراجعه و با بیان دقیق وضعیت خود راهنمایی شوید.

سوال ۳۰: پس تکلیف تک فرزند پسرها چی می‌شود همه به نوعی معافی خوردند الا تک فرزندها خواهشمند است در این مورد هم تجدیدنظری گردد تا این بچه‌ها هم از لطف نظام وظیفه جمهوری اسلامی بهره‌مند شوند با تشکر و سپاس.

جواب: همه افراد ذکور سالم ایرانی که به سن مشمولیت می‌رسند موظف به انجام خدمت وظیفه عمومی هستند و فعلا هیچ قانونی در این زمینه نداریم.

سوال ۳۱: فرزند اینجانب که در شهریور ۸۶ مشمول بود با پرداخت ودیعه به اداره نظام وظیفه مجوز یک بار خروج از کشور را اخذ کرد و سپس از ایران خارج شد و بلافاصله در دانشگاه خارج از کشور شروع به تحصیل نمود. در حال حاضر فقط دانشجویانی که تا شهریور ۸۵ به همین صورت از کشور خارج شده‌اند می‌توانند یک بار در سال به ایران سفر کنند. در حال حاضر آیا این قانون تغییری کرده؟ و آیا افرادی مانند فرزندم امکان یک بار سفر در سال را می‌توانند داشته باشند؟ و اگر با قوانین موجود جواب منفی است، آیا در آینده نزدیک امکان‌ تغییر آن می‌باشد. با تشکر از شما.

جواب: خیر. کماکان همان قانون و تا پایان سال ۱۳۹۰ معتبر است و بررسی درخصوص امکان تغییر در تاریخ شهریور ۸۵ حداکثر ۶ ماه قبل از اتمام فرجه قانونی تعیین شده انجام خواهد گرفت.

سوال ۳۲: با سلام لطفا بفرمایید پسر بنده که می‌بایست شهریورماه خود را برای خدمت سربازی معرفی نماید مدارک حضور در جبهه پدرش را باید همزمان ارایه نماید یا در طول دوران آموزشی و حین خدمت نیز می‌تواند مدارک را ارائه نماید و از کاهش زمان سربازی استفاده نماید؟

جواب: هم قبل و هم در حین آموزش و خدمت امکان ارائه گواهی جبهه وجود دارد.

سوال ۳۳: با سلام خدمت سردار بنده تمام شرایط معافیت ۳ برادری را دارم و تمام مدارک را نیز تهیه کرده‌ام ولی یکی از برادرانم کارت خود را گم کرده و کپی آن موجود می‌باشد همچنین استعلام را نیز گرفته‌ام. با توجه به این که طبق دستور جنابعالی اصل کار باید باشد خواهشمند است با توجه به اینکه گرفتن المثنی زمان زیادی می‌خواهد با توجه به استعلام خواهشمند است دستور فرمایید مساعدت لازم را با این سری از مشمولان اعمال نمایند.

جواب: با توجه به تخلفاتی که متاسفانه در این زمینه انجام شده گرفتن المثنی برای این امر ضروری است.

سوال ۳۴: چرا دو بار برای من تاریخ اعزام به خدمت آمده است. یک بار در اردیبهشت آمده بود که تاریخ اعزام ۱۹/۱۱/۸۸ هست ولی یک هفته پیش دوباره تاریخ اعزام آمد برای ۱۹/۶/۸۸ لطفا اگر میشه جواب اینو هم بدید. من برای برج ۱۱ برنامه‌ریزی کرده بودم با این حال تمام کارهایم به هم می‌ریزد. لطفا در مورد فرستادن تاریخ اعزام به خدمت بیشتر دقت کنید.

جواب: با توجه به مراجعه تعداد زیادی از مشمولان درخصوص تعجیل در تاریخ اعزام آنان، تلاش در ایجاد ظرفیت‌های آموزشی برای این امر صورت گرفت تا مشمولان سریعتر به خدمت اعزام شوند لیکن اگر تاریخ اعزام جدید شما مشکلاتی را در زندگی ایجاد می‌نماید می‌توانید به رده وظیفه عمومی استان خود مراجعه تا نسبت به اصلاح تاریخ اعزام به همان تاریخ قبلی اقدام شود.

سوال ۳۵: با سلام و تشکر از این کار خوبتان سوال بنده اینجاست که در خانواده‌های که کلا ۴ پسر دارند. ۲ پسر اول به سربازی رفته‌اند و ازدواج کرده‌اند و پسر سوم به سربازی نرفته و ازدواج نکرده و پسر چهارم در حال تحصیل می‌باشد (دانشگاه) آیا پسر سوم می‌تواند معافیت بگیرد؟ اگر جواب بلی است از چه راهی؟ و اگر جواب خیر می‌باشد آیا به دلیل کفالت مادر (پدر ۱۱ سال پیش فوت نموده است) و دو خواهر که ازدواج نکرده‌اند می‌تواند این کار را بکند؟

جواب: خیر. فعلا براساس قوانین موجود امکان استفاده از معافیت کفالت یا معافیت‌های دیگر برای این فرد وجود ندارد.

سوال ۳۶: با سلام لطف بفرمایید پسر بنده که می‌بایست شهریور ماه خود را برای خدمت سربازی معرفی نماید مدارک حضور در جبهه پدرش را باید همزمان ارایه نماید یا در طول دوران آموزشی و حین خدمت نیز می‌تواند مدارک را ارائه نماید و از کاهش  زمان سربازی استفاده نماید؟

جواب: هم قبل و هم در حین آموزش و خدمت امکان ارائه گواهی جبهه وجود دارد.

سوال ۳۷: با سلام چند سوال داشتم: اول اینکه پدر من در زمان جنگ در جبهه بوده است آیا این از خدمت سربازی کم می‌شود یا نه؟ دوم من تک پسر خانواده‌ هم هستم.

جواب: بله. اگر پدر شما در دوران سربازی در جبهه خدمت نموده شما می‌توانید از کسر خدمت استفاده نمایید.

سوال ۳۸: با سلام اینجانب با مدرک لیسانس، تک فرزند ذکور خانواده بوده و تاریخ تولد پدرم ۲/۵/ ۱۳۳۰ می‌باشد با توجه به این که در دفترچه اعزام به خدمت دریافتی تاریخ اعزام ۱/۱۲/۱۳۸۸ ذکر گردیده، خواهشمند است راهنمایی بفرمایید که (در چه تاریخی) می‌توانم کفیل پدرم شده و کارت پایان خدمت بگیرم (از سربازی معاف بشوم).

جواب: شما از تاریخ ۲/۵/۸۹ به بعد می‌توانید از معافیت پدر استفاده نمایید که به محض رسیدن به تاریخ فوق در صورت تکمیل پرونده از خدمت ترخیص و معاف خواهید شد.

سوال ۳۹: آیا کلیه فرزندان ذکور شاهد از خدمت سربازی معاف هستند؟ اگر آری، به استناد چه بند و تبصره‌ای؟ تشکر از شما.

جواب: فعلا براساس قوانین موجود ۲ فرزند خانواده‌های معظم شهدا از خدمت معاف می‌باشند.

سوال ۴۰: با سلام برادر کوچک من موقع خدمت سربازیش فرا رسیده و ما چهار برادر هستیم لذا برادر بزرگتر و بعدی و من که پسر سوم هستم خدمت سربازی رفته‌ایم ولی برادر کوچکترم هنوز نه. از طرفی برادر بزرگم و من که پسر سوم خانواده هستم کارت پایان خدمت داریم ولی برادر دومی یا بهتر بگویم پسر دوم برگ تسویه حساب خدمت را گرفته ولی کارت پایان خدمت را نگرفته است آیا برادر کوچک من با این شرایط معاف می‌شود. با تشکر.

جواب: اگر ۳ فرزند از این خانواده خدمت نموده باشند فرزند چهارم معاف می‌باشد و تعیین فرزند چهارم برای استفاده از معافیت بر عهده پدر خانواده می‌باشد.

سوال ۴۱: من سه برادر دارم. دو تای آنها به خدمت رفته‌اند و یکی با توجه به اینکه متولد سال ۱۳۵۴ است از معافیت عنایات رهبری استفاده کرده است و بنده در حال حاضر مشغول به تحصیل هستم. آیا بعد از ابلاغ این قانون با توجه به عدم غیبت این جانب بنده معاف می‌شوم یا خیر؟

جواب: اگر قانون فعلی به همان شکلی که هست تصویب و ابلاغ شود و جنابعالی مشمول غایب نباشید امکان استفاده از این معافیت وجود خواهد داشت.

سوال ۴۲: با سلام، احتراما اینجانب دارای ۶۱ سال سن می‌باشم و تنها یک فرزند دارم که پسر است. او بعد از دیپلم در دانشگاه آزاد مشغول به ادامه تحصل شد و بعد از یک سال و نیم در دانشگاهی در کشور مالزی بورسیه شد. با قرار دادن ۵ میلیون تومان وثیقه جهت تحصیل به کشور مالزی رفت و بعد از گرفتن لیسانس به کشور کانادا برای گرفتن فوق‌لیسانس رفته است. با مراجعه به نظام وظیفه جهت گرفتن کفالت جواب رد دادند. لطفا راهنمایی فرمایید. با تشکر.

جواب: از آنجایی که احتمالا خروج جنابعالی از کشور برای سفر مطالعاتی و کوتاه مدت بوده و ادامه تحصیل شما بدون اخذ معافیت تحصیلی انجام شد. فلذا مشمول غائب شناخته شده‌اید بنابراین امکان استفاده از معافیت کفالت وجود ندارد مگر اینکه سن پدر شما قبل از ورود به غیبت به ۵۹ سال تمام رسیده باشد.

سوال ۴۳: حالا که مدیر مشمولان ستاد کل نیروهای مسلح و دیگر عزیزان لطف نموده‌اند و می‌خواهند با معاف نمودن پسر سوم یا چهارم خدمتی به بعضی خانواده‌ها بکنند! تنگ‌نظری و بهانه‌گیری را درخصوص ارائه اصل کارت پایان خدمت برای بعضی افراد که کارت پایان خدمت خود را مفقود کرده‌اند کنار گذاشته و در صورتی که این افراد می‌توانند مدرک دیگری که حتما مورد تایید مسوولان ذیربط باشد ارائه نمایند مانع‌تراشی نکنند و سعی نمایند با کمترین هزینه برای این افراد این خدمت را به آنان ارائه دهند! فرامرز حسینی گرفتار تایید مدرک گواهی انجام خدمت وظیفه.

جواب: از آنجایی که متاسفانه تخلفاتی در این زمینه صورت گرفته است فعلا ملاک، ارائه اصل کارت پایان خدمت یا المثنی می‌باشد.

سوال ۴۴: با سلام اگه لطف امکانش باشه بفرمایید که این حقوق ۱۵۰۰۰۰۰ ریال که اخبار گفت میدن از کی شروع می‌شه؟ ممنوع می‌شم.

جواب: انشاءالله امیدواریم.

سوال ۴۵: ۱٫ آیا داماد خانواده شهدا نیز در لیست معافیت‌ها قرار می‌گیرد؟۲٫ آیا فردی که بیماری کوررنگی دارد از سربازی معاف می‌شود؟ در کمیسیون اولیه این نکته به من گفته شد لیکن پس از طی تمامی مراحل و در مرحله آخر و زمان از دست رفته بسیار، پزشک گفت این بیماری در زمره معافیت‌ها نیست.

جواب: ۱٫ پس از تصویب و ابلاغ نهایی قانون جدید خدمت وظیفه عمومی مشخص خواهد شد.

۲٫ نظر به نهایی درخصوص بیماری مشمول و اینکه فرد به دلیل دارا بودن آن بیماری معاف می‌شود یا خیر بر عهده شورای پزشکی وظیفه عمومی است.

سوال ۴۶: با سلام اگر امکان دارد در مورد کسر خدمت آن دسته از مشمولانی که پروژه و یا پایان‌نامه‌ای در ارتباط با صنایع دفاع داشته‌اند سوال فرمایید؟ با تشکر.

جواب: براساس ابلاغیه جدید دارندگان مدرک فوق لیسانس و بالاتر چنانچه پروژه‌ای را در راستای نیروهای مسلح انجام دهند با تایید شورای مربوطه در ستاد کل از ۲ ماه الی یک سال کسر خدمت برخوردار خواهند شد.

سوال ۴۷: با سلام ما دو برادر به خدمت سربازی رفتیم و چند سال قبل به اتمام رساندیم و حالا یک برادر دیگر بنده که آخرین باشد در خدمت سربازی به سر می‌برد (حدودا ۵ ماه خدمت است). می‌خواهم ببینم ایشان چه وقت می‌توانند برای معافیت اقدام کنند؟

جواب: فعلا قانون دو برادر خدمت کرده ابلاغ نشده است. پس از تصویب و ابلاغ قانون امکان اعلام‌نظر وجود دارد.

سوال ۴۸: با سلام و خسته نباشید سوال من در مورد دانشجویان خارج از کشور هست می‌خواستم ببینم قانون خرید خدمت این افراد که تا ۲۹/۱۲/۱۳۸۲ تمدید شده بود و کسانی که قبل این تاریخ به مدت دو سال خارج شده بودند می‌توانستن خدمتشونا بخرن آیا احتمال تمدید این قانون هست یا خیر؟

جواب: فعلا هیچ تصمیمی درخصوص تمدید این تاریخ اتخاذ نشده است.

سوال ۴۹: با سلام و عرض ادب خدمت شما خواهش می‌کنم و شما را قسم می‌دهم که حتما این سوال را از سردار زاده‌کمند بپرسید. خیلی از خانواده‌هایی که فزندشان مشمول قانون معافیت ۳ برادری شده‌اند ـ از جمله فرزند خودم ـ برای فرزندانشان برنامه‌ریزی‌هایی نموده‌اند و گاه این برنامه‌ریزی مبتنی به دلیل نداشتن کارت پایان خدمت عملی نمی‌شود. برای مثال پسرم در تاریخ ۱۴ تیر ماه امسال کلیه مدارک مورد نیاز جهت معافیت ۳ برادری را تحویل نظام وظیفه تهران داده است. از طرفی برای شغل آینده خود برنامه‌ریزی نموده است. پسرم با داشتن مدرک فوق‌لیسانس مدیریت بازرگانی در آزمون استخدامی بانک شرکت کرده و پذیرفته شده است. او باید اواسط مهرماه به سر کار برود و همه مدارکش آماده است الا کارت پایان خدمت. امروز (۲۶ مرداد) که به نظام وظیفه رفتم گفتند هنوز دستوری مبتنی بر جمع‌آوری و ارسال پرونده‌ها به مرکز استان و سپس تهران صادر نشده. شما را قسم می‌دهم که بپرسید چه وقت این دستور صادر می‌شود تا بسیاری از خانواده‌ها بتوانند درست برای آینده فرزندشان برنامه‌ریزی کنند؟ پیشاپیش متشکرم.

جواب: بررسی پرونده این افراد که بالغ بر ۲۸۵ هزار نفر می‌باشند در مراحل نهایی است و از آنجایی که صدور کارت دستی برای این تعداد به بیش از ۷ ماه زمان نیاز دارد لذا پیش‌بینی گردیده است از آذرماه ۸۸ صدور کارت هوشمند را که حداکثر ظرف سه ماه به اتمام می‌رسد داشته باشیم ضمن اینکه فعلا آموزشی برای این افراد مدنظر نمی‌باشد لیکن براساس تعهدی که خواهند سپرد ظرف سه سال اگر از سوی سازمان وظیفه عمومی اعلام شد افراد مکلف به حضور در آموزش هستند.

سوال ۵۰: سلام من ۲ سال هست که مقیم کانادا هستم و یک پسر دارم که متولد ۲۸ شهریور ۱۳۶۹ می‌باشد که اکنون در دبیرستان مشغول تحصیل می‌باشد و نامبرده دلش برای ایران تنگ شده می‌خواهد سفری به ایران داشته باشد ولی از طرف دیگر ایشان مشمول می‌باشد آیا برای پسر من از نظر قانون معافیت جهت بازدید از ایران وجود دارد یا نه؟ اینجا به سفارت مراجعه نمودم جواب درستی نشنیدم لطفا راهنمایی بفرمایید.

جواب: برای ورود ایشان به ایران هیچ محدودیتی وجود ندارد. لیکن سفر مجدد ایشان به کشورهای خارجی منوط به تعیین تکلیف وضعیت مشمولیت ایشان در ایران می‌باشد.

سوال ۵۱: آیا می‌توان ابتدا از معافیت پزشکی استفاده کرد و در صورت معاف نشدن از سابقه جبهه پدر برای کسر خدمت؟

جواب: بله. امکان اقدام این موضوع وجود دارد.

سوال ۵۲: با سلام من شامل قانون برادر چهارم هستم ولی یکی از برادرانم که کارمند نیروی انتظامی / مواد مخدر است مدارک خودش را در اختیار من نمی‌گذارد آیا برای کسانی که مشکل خانوادگی دارند فکری نشده است؟ یعنی نباید معاف شوند؟ آیا کسانی مثل من که برادرم کارمند نیروی انتظامی مواد مخدر هستند در نظر گرفته شده است؟ با توجه به این که این افراد چون کارمند دولت هستند مطمئنا کارت ایان خدمت دارند و جعلی هم نیست با تشکر.

جواب: پس از بررسی و صدور کارت واجدین شرایط معافت سه فرزند خدمت کرده که مدارک آنها کامل است فرصتی برای بررسی اینگونه پرونده‌ها اختصاص داده خواهد شد که پس از اطلاع‌رسانی می‌توانید مراجعه نمایید.

سوال ۵۳: سلام من در مورد کفالت سوال داشتم من تنها فرزند ذکور بالای ۱۸ سال مادرم که هستم و مادر من حدود ۸ سال است که با پدرم ارتباط ندارد اما از بی‌خبری ما جهت خدمت وظیفه اقدام به طلاق نکردیم  حالا می‌خواهیم برای طلاق اقدام کنیم و من متولد سال ۱۳۶۷ هستم و ظاهرا افرادی که غیبت دارند شامل این قانون نمی‌شوند حالا ما باید چیکار کنیم و من برای رفتن به خدمت مشکل دارم به خاطر اینکه سرپرست مادرم هستم نمی‌توانم بروم و به خاطر این که کسی به من اطلاع نداده که برای طلاق اقدام کنیم و همان زمانی که مشمول بودم اقدام برای معافیت کنم در این مشکل افتاده‌ام و از شما می‌خواهم که از سردار سوال کنید و حتما راهی باید باشد که جلوی پای من بگذارد و اگر این مشکل من حل شود من به شما شیرینی خوبی خواهم داد ممنون از لطفتون منتظر جوابتون هستم.

جواب: ملاک در بررسی معافیت کفالت مادر فاقد شوهر طلاق‌نامه یا گواهی فوت پدر است و اگر مشمولی دچار غیبت شده باشد امکان رسیدگی به پرونده وجود ندارد. البته اگر طبق رای دادگاه پدر مجهول‌المکان باشد و طلاق هم غیابی صادر شده باشد موضوع قابل بررسی و اعلام‌نظر خواهد بود.

سوال ۵۴: سلام. اعلام نمودند که قرار است معافیت ۲ برادری یک سال دیگر اجرا شود. اینجانب که الان در دوره آموزش نظامی هستم و مشمول این معافیت می‌شوم تقصیرم چیست؟

جواب: فعلا این قانون مصوب نهایی و ابلاغ نشده است قطعا هر قانونی پس از تصویب نهایی و ابلاغ و تهیه آیین‌نامه‌های اجرایی قابلیت اجرا پیدا می‌کند.

سوال ۵۵: سلام و عرض ادب می‌خواستم بدونم من که دو برادرم تربیت معلمی هستند و الان ۱۵ سال سابقه خدمت دارن و از خدمت معاف شدند تکلیفم چیه؟ آیا جزو قانون برادر سوم حساب می‌شم یا نه ممنون می‌شم به سوالم پاسخ بدین. اما جواب رو چه جور باید از خدمتتون بگیرم.

جواب: فعلا این قانون به تصویب نهایی و ابلاغ نرسیده است پس از ابلاغ قانون و تهیه آیین‌نامه مربوطه، جییات آن اطلاع‌رسانی خواهد شد.

سوال ۵۶: سلام من دانشجو هستم سال دوم می‌توانم دوباره کنکور شرکت کنم یا نه؟ از معافیت تحصیلی یک بار استفاده کردم.

جواب: اگر قبلا انصراف از تحصیل نداشته‌اید و بیش از ۴ نیم سال هم از تحصیل در رشته اولیه که دارای معافیت تحصیلی است نگذشته باشد می‌توانید در آزمون رشته ثانویه شرکت، در صورت قبولی در رشته برتر و مقطع برابر یا بالاتر از رشته اولیه انصراف و در رشته ثانویه ثبت‌نام نمایید.

سوال ۵۷: سلام من تمام شرایط معافیت سه برادری رو دارم ولی یکی از برادرانم کارت پایان خدمتشو گم کرده ولی کپیشو داره گفتند باید المثنی بگیری ولی المثنی یکسال طول می‌کشه خواهش می‌کنم از سردار بپرسید شما که استعلام رو انجام می‌دید دیگه چه فرقی داره اصل کارت باشه یا نه؟

جواب: با توجه به مشکلاتی که در فرایند کار ایجاد شده است فعلا با توجه به ضوابط موجود اصل کارت یا المثنی ضروری است.

سوال ۵۸: با عرض سلام و خسته نباشید. اینجانب دارای اضافه خدمت هستم و بند ۱۱ هم شامل من می‌شود ولی با مراجعه به نظام وظیفه اضافه من را برنداشتند و گفتند که باید یک سال خدمت کرده باشی. حالا من می‌خواهم از کسری بسیجی استفاده کنم و بسیج گفت است که برای استفاده از کسری باید اضافه را برداری. حالا باید چه کار بکنم.

جواب: کسر خدمت بسیجی صرفا برای ایامی که شما غیبت داشته‌اید قابل محاسبه نیست و اگر سابقه بسیجی برای قبل از زمان غیبت داشته‌اید قابل محاسبه است که برای این امر باید به نیروی مقاومت بسیج مراجعه داشته باشید.

سوال ۵۹: چرا مصوبه مجلس در مورد کسانی که دو برادرشان خدمت سربازی انجام داده‌اند از امسال اجرا نمی‌شود؟ من شهریور به خدمت اعزام می‌شوم و دو برادر بزرگترم سربازی انجام داده‌اند.

جواب: هنوز تا این تاریخ مصوبات، سیر مراحل نهایی تصویب و ابلاغ را طی ننموده است.

سوال ۶۰: با سلام قانون معافیت فرزند سوم از کی اجرایی می‌شود؟ آیا شامل کسانی که تا چند ماه دیگر مشمول می‌شوند هست؟

جواب: قانون به محض ابلاغ و تهیه آیین‌نامه مربوطه اجرا می‌شود و شامل کلیه مشمولان غیرغائب و سربازانی که دارای غیبت اولیه نمی‌باشند می‌گردد.

سوال ۶۱: سلام من ۲ تا داداشه بزرگتر دارم اولی معافیت پزشکی دارد و دومی خدمت سربازی انجام داده است و من هم دانشجو هستم آیا من از خدمت معاف می‌شوم؟ متشکرم.

جواب: خیر.

سوال ۶۲: با سلام چنانچه ۲ برادر خرید خدمتی باشند آیا باز هم برادر ۳ معافیت سربازی شامل می‌شود.

جواب: خیر.

سوال ۶۳: ما ۴ برادریم دو تا از برادرهایم خدمت کرده و دیگری از خرید خدمت استفاده نموده آیا معافیت شامل حال من می‌شود (غیبت هم دارم) و از کی این قانون قابل اجراست.

جواب: برابر ضوابط موجود شرط استفاده از این معافیت، خدمت ۳ فرزند از یک خانواده است.

سوال ۶۴: با عرض سلام و خسته نباشید خدمت مدیران و عوامل سایت. ما چهار تا برادریم که ۲ نفر از برادرانم کارت پایان خدمت دارند و برادر چهارم از طریق بهزیستی معاف شده است می‌خواستم بدونم آیا این معافیت شامل حال من می‌شود.

جواب: خیر. برابر ضوابط فعلی شرط اصلی انجام خدمت توسط سه فرزند از یک خانواده است.

سوال ۶۵: اگر در خانواده‌ای با سه فرزند پسر، فرزند اول کامل خدمت را گذرانده باشد فرزند دوم بعد از ۴ ماه خدمت معافیت پزشکی گرفته باشد فرزند سوم معاف می‌شود؟

جواب: خیر.

سوال ۶۶: سلام من دو تا از برادرانم خدمت ضرورت رو گذراندن و یکیشون هم معافیت رهبری داره آیا من که فرزند چهارم هستم معاف می‌شم؟

جواب: خیر.

سوالات جدید

ـ افرادی که هم اکنون در حال گذراندن خدمت سربازی هستند و شرائط استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده را دارند باید چگونه عمل کنند؟

جواب: این دسته از افراد همانند سایر متقاضیان می بایست با مراجعه به یکی از دفاتر پلیس+۱۰ در شهرستان محل سکونت خود و تهیه مدارک مورد نیاز و تکمیل پرونده ، درخواست خود را اعلام نمایند . در صورتی که پس از بررسی مدارک از سوی رده های وظیفه عمومی ، واجد شرایط استفاده از این معافیت تشخیص داده شدند نامه ی ترخیص آنها از خدمت صادر خواهد شد . ضمناً برای این دسته از افراد کارت پایان خدمت از سوی یگان خدمتی مربوطه در هر یک از نیروهای مسلح صادر خواهد شد.

۲ ـ فردی که متعهد خدمت در نیروهای مسلح و دستگاههای دولتی می باشد و اکنون شرایط استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده را دارد آیا می تواند پس از استعفا ، از تسهیلات فوق استفاده کند؟

جواب: ترخیص افراد متقاضی در حین خدمت صرفاً شامل افرادی می شود که در حال خدمت دوره ضرورت هستند و این موضوع شامل متعهدین خدمت در نیروهای مسلح و دستگاههای دولتی که در حال انجام تعهد می باشند نمی گردد و ادامه انجام تعهد این افراد یا استعفای آنها تابع مقررات دستگاه مربوطه می باشد.

۳ ـ آیا دانشجوی در حال تحصیل هم می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده کند ؟

جواب: بله ، دانشجویان هم می توانند در صورت واجد شرایط بودن ، از معافیت مذکور در حین تحصیل استفاده نمایند.

۴ ـ فردی که دارای کارت معافیت پزشکی می باشد و اکنون شرایط استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده را دارد آیا می تواند کارت معافیت پزشکی را ابطال کند و از این معافیت استفاده کند؟

جواب: خیر در حال حاضر ابطال کارت معافیت پزشکی برای استفاده از این معافیت امکان پذیر نمی باشد .

۵ ـ فردی که در خواست معافیت پزشکی داده و درخواست وی در حال رسیدگی است آیا می تواند از درخواست خود منصرف شده و از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده که شامل حال وی میشود استفاده کند؟

جواب: اگر پرونده مشمول در شورای پزشکی منجر به صدور رای نشده باشد امکان انصراف از معافیت پزشکی و استفاده از معافیت جدید وجود دارد.

۶ ـ افرادی که شرایط استفاده از معافیت های جدید را دارند و تاریخ اعزام آنها نزدیک است آیا می توانند تاریخ اعزام خود را به تاخیر بیاندازند؟

جواب: این افراد برای اینکه از نظر غیبت دچار مشکل نشوند ، با مراجعه به رده های وظیفه عمومی در شهرستان محل سکونت خود ، خواسته خود را مطرح و در صورتی که واجد شرایط استفاده از معافیت های جدید شناخته شدند ، تاریخ اعزام آنها به تعویق خواهد افتاد تا پرونده مسیر قانونی خود را طی نماید.

۷ ـ اگر فردی کارت پایان خدمت وی گم شده و صدور کارت المثنی نیز به دلایل مختلف در کوتاه مدت امکان پذیر نمیباشد آیا امکان مساعدت وجود دارد؟

جواب: فعلاً ملاک رسیدگی به درخواست افراد متقاضی برای استفاده از معافیت های جدید ، داشتن اصل کارت پایان خدمت یا کارت المثنی می باشد.

۸ـ متعهد خدمت در دستگاه های دولتی و غیر دولتی که به جای کارت معافیت متعهدین ، کارت عفو رهبری دریافت کرده آیا برادرش می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده کند( دو فرزند دیگر خانواده کارت پایان خدمت دارند)؟

جواب: ملاک و مبنا برای استفاده از این نوع معافیت ، صرفاً دارا بودن کارت پایان خدمت یا کارت معافیت خدمت متعهدین (جایگزین خدمت دوره ضرورت) توسط سه فرزند خانواده می باشد . این افراد باید با مراجعه به رده های وظیفه عمومی نسبت به تعویض و تبدیل کارت خود اقدام تا مجاز به استفاده از این معافیت شوند.

۹ ـ در خانواده هایی که به دلیل اختلافات خانوادگی ، یک برادر از ارائه کارت پایان خدمت خود به برادر چهارم امتناع میکند چگونه می توان از معافیت فرزند چهارم استفاده کرد؟

جواب: هر چند اجازه فرزندی که خدمت کرده است برای استفاده برادر چهارم از معافیت لازم نمی باشد لیکن در حال حاضر ارائه کارت پایان خدمت برای استفاده از این تسهیلات الزامی می باشد.

۱۰ ـ کسی که برادرش جانباز است یا دارای سابقه جبهه می باشد آیا سابقه او به عنوان یک فرد خدمت کرده و دارای کارت پایان خدمت محسوب می شود ؟

جواب: ملاک استفاده از تسهیلات جدید (معافیت سه فرزند خدمت کرده ) صرفاً داشتن کارت پایان خدمت دوره ضرورت یا کارت معافیت متعهدین خدمت در نیروهای مسلح و دستگاه های دولتی می باشد.

۱۱ ـ اگر خواهر مشمول از سپاه دانش قدیم کارت پایان خدمت داشته باشد آیا جزو یک فرزند خدمت کرده محسوب می شود؟

جواب: خدمت سربازی فرزندان اناث خانواده که خدمت سربازی را قبل از انقلاب انجام داده و دارای کارت پایان خدمت هستند به عنوان یکی از سه فرزند خدمت کرده قابل احتساب بوده و فرزند چهارم خانواده برابر مقررات می تواند از معافیت بهره مند شود.

۱۲ ـ اگر فردی که دارای کارت پایان خدمت یا کارت معافیت خدمت متعهدین بوده و اکنون در قید حیات نمی باشد آیا برادر چهارم او می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده استفاده کند؟

جواب: بله ، امکان استفاده از کارت متعهدین یا کارت پایان خدمت فرزندان فوت شده از یک خانواده نیز میسر می باشد . در صورتی که برادر چهارم یا پنجم واجد سایر شرایط اعلام شده برای استفاده از معافیت جدید باشد.

۱۳ ـ اگر پدری دارای دو همسر و از هر همسر دارای فرزند بوده است و هم اکنون در قید حیات نمی باشد در اینجا برای استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده ، رضایت کدام همسر ( یعنی کدام مادر ) ملاک عمل است ؟

جواب: حق تقدم و اولویت با مادری است که تعداد بیشتری از فرزندان او خدمت دوره ضرورت را انجام داده باشند و در صورت برابر بودن تعداد فرزند خدمت کرده ، حق تقدم با فرزندی است که سن بیشتری دارد مگر اینکه دو مادر محضری توافق نمایند که فرزند کوچکتر از این معافیت استفاده نماید.

۱۴- آیا نظامیانی که بنا به دلایلی از خدمت اخراج و یا بازخرید شده اند مدت خدمت آنها جایگزین خدمت دوره ضرورت محاسبه می شود؟

جواب : مدت خدمت نظامیانی که اخراج و یا بازخرید شده اند قابل احتساب نمی باشد مگر آنکه دارای کارت پایان خدمت معتبر باشند که در این صورت فرزند چهارم در صورت دارا بودن شرایط از تسهیلات جدید می تواند بهره مند گردد.

۱۵- متعهدین به خدمت در سازمانها و نهادها که پس از گذراندن مدتی از خدمت و انجام بخشی از تعهد خود ، کارت معافیت پزشکی، کفالت و یا رهبری اخذ کرده اند ، آیا خدمت آنها جایگزین خدمت دوره ضرورت محاسبه می شود؟

جواب: سوابق خدمتی متعهدین به سازمانها و نهادها که بخشی از خدمت خود را انجام داده و سپس کارت معافیت پزشکی / کفالت / رهبری اخذ نموده باشند و یا اخراج شده باشند در حال حاضر قابل احتساب نمی باشد.

۱۶ ـ آیا شرایط سنی برای استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده ملاک عمل می باشد؟

جواب: رسیدگی به وضعیت افرادی که به سن مشمولیت می رسند در صورت واجد شرایط بودن ، بلا مانع است که با این ملاحظه در سال جاری متولدین سال ۱۳۷۰ در صورت دارا بودن شرایط مجاز به استفاده از این تسهیلات می باشند.

۱۷ ـ اگر یکی از فرزندان خانواده خدمت دوره ضرورت را انجام داده و دو فرزند دیگر خانواده نیز در حال انجام خدمت باشند آیا فرزند چهارم خانواده که در سن مشمولیت است می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده بهره مند شود؟

جواب: در صورتیکه یکی از افراد خانواده خدمت دوره ضرورت را انجام داده و در حال حاضر دو برادر دیگرش در حال خدمت سربازی هستند، فرزند چهارم خانواده (در صورت مشمول بودن) به شرط آنکه حداقل یکسال از مدت خدمت دوره ضرورت دو برادرش سپری شده باشد می تواند از این تسهیلات بهره مند گردد .

۱۸ ـ در صورتی که دو فرزند خانواده خدمت دوره ضرورت را انجام داده و فرزند سوم در حین خدمت به دلیل قبولی در دانشگاه از خدمت ترخیص شده و فرزند چهارم نیز در حال انجام خدمت باشد ، آیا فرزند سوم ( (دانشجو) می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده نماید؟

جواب: در صورتیکه دو فرزند خانواده خدمت دوره ضرورت را سپری کرده باشند و فرزند سوم آنها مدتی از خدمت دوره ضرورت را انجام داده و سپس از خدمت ترخیص و از معافیت تحصیلی در حال حاضر بهره مند باشد و فرزند چهارم خانواده در حال خدمت سربازی باشد – در صورت طی شدن حداقل یکسال از خدمت سربازی فرزند چهارم – فرزند سوم آنها (دانشجو) می تواند از کارت پایان خدمت با درج مدتی که خدمت دوره ضرورت را انجام داده بهره مند شود.

۱۹ ـ آیا فرزندان خانواده ای که قبلاً از تسهیلات معافیت دو برادری استفاده کرده اند می توانند از تسهیلات جدید استفاده کنند ؟

جواب: آندسته از افرادی که قبلاً از تسهیلات معافیت دو برادری استفاده کرده اند از تسهیلات جدید نمی توانند بهره مند شوند و برادری که به ازای خدمت وی برادر دیگر از خدمت معاف شده است جزء سه فرزند خدمت کرده محسوب نخواهد شد.

۲۰ـ کارکنان متعهد نظامی که پس از انجام دو سال تعهد خدمت فوت کرده اند آیا سوابق خدمتی آنها جایگزین خدمت دوره ضرورت محسوب می شود؟

جواب: مدت خدمت کارکنان متعهد نظامی که پس از دو سال انجام تعهد فوت کرده باشند پس از ارائه گواهی از سازمان مربوطه در قالب مقررات جدید به عنوان یک فرزند خدمت کرده قابل احتساب است.

۲۱- در صورت فوت پدر و مادر و عدم حضور قیم،‌کدام یک از فرزندان خانواده می توانند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده نمایند؟

جواب: در صورت وجود دو یا چند برادر واجد شرایط در یک خانواده برای استفاده از تسهیلات ، در صورت فوت پدر و مادر و عدم حضور قیّم، برادر بزرگتر از نظر سنی در اولویت استفاده از تسهیلات می باشد و در صورت توافق او با ارائه گواهی محضری استفاده از تسهیلات معافیت توسط برادران کوچکتر خانواده (که مشمول باشند) بلامانع است.

۲۲- مشمولی که دو برادرش خدمت کرده اند و برادر سوم او در حال خدمت است اما مدت خدمتش به یک سال نرسیده است آیا میتواند تا زمانی که خدمت برادرش به یکسال برسد وارد غیبت شود؟

جواب: برای بهره مندی مشمول متقاضی (فرزند چهارم)از معافیت، در صورتیکه فرزند سوم خانواده در حال خدمت سربازی باشد و مدت خدمت او به یکسال نرسیده باشد بعد از تاریخ ۱/۳/۸۸ نبایستی وارد غیبت شود و با این شرط تاریخ اعزام وی تا زمانی که مدت خدمت برادرش به یکسال برسد قابل تمدید است.

۲۳- خانواده ای که دارای چهار فرزند است و سه فرزند آن دوره خدمت ضرورت را انجام داده اند آیا برای معافیت فرزند چهارم ارائه رضایتنامه پدر یا مادرلازم است؟

جواب: در صورتیکه فرزند چهارم خانواده واجد شرایط باشد و فرزند ذکور دیگری در خانواده وجود نداشته باشد و یا اینکه تا پایان سال ۱۳۸۹ فرزند ذکور دیگر خانواده مشمول مقررات خدمت وظیفه عمومی نشود ارائه رضایت نامه از پدر یا مادر ضروری نیست.

۲۴- آیا سربازان فراری که واجد شرایط استفاده از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده می باشند می توانند از این تسهیلات استفاده نمایند؟

جواب: بله، فرزند چهارم خانواده که سرباز فراری است ابتدا باید به جرم فرار وی توسط محاکم قضایی رسیدگی شود و پس از صدور حکم و تحمل کیفر، او می تواند از تسهیلات مزبور بهره مند شود.

۲۵- اگر فرزند سوم خانواده در حین انجام خدمت اقدام به فرار نماید آیا فرزند چهارم می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده استفاده کند؟

جواب: در صورتیکه فرزند سوم خانواده در حال انجام خدمت سربازی بوده و پس از اتمام یکسال از خدمت، فرار کرده باشد تا زمانیکه به جرم فرار وی توسط محاکم قضایی رسیدگی نشود و کیفر مربوط را تحمل نکند فرزند چهارم خانواده نمی تواند از تسهیلات بهره مند شود.

۲۶- اگر در خانواده ای دو فرزند خدمت سربازی را انجام داده و فرزند سوم نیز پس از انجام یکسال خدمت بدلیل قبولی در دانشگاه ، از خدمت ترخیص شده باشدآیا فرزندچهارم می تواند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده نماید؟

جواب: در صورتیکه دو فرزند خانواده خدمت دوره ضرورت را گذرانده باشند و فرزند سوم خانواده پس از انجام بیش از یکسال خدمت، بدلیل پذیرفته شدن در دانشگاه از خدمت ترخیص و در حال حاضر از معافیت تحصیلی استفاده می نماید فرزند چهارم خانواده می تواند از معافیت مذکور بهره مند شود.

۲۷- اگر فرزند خانواده ای به شهادت رسیده و یا جانباز و رزمنده ( دارای سابقه جبهه) باشد آیا سابقه خدمت او جایگزین دوره ضرورت محسوب می شود؟

جواب: در صورتی که فرزند یک خانواده به شهادت رسیده یا جانباز / رزمنده باشد و قبلاً از تسهیلات ایثارگری، خود یا فرزندانش استفاده نموده باشند ، فقط در صورتیکه کادر نیروهای مسلح و یا متعهد به سازمانهای مربوط بوده باشد مدت سابقه خدمت او برابر مقررات تعیین شده به عنوان یکی از سه فرزند خدمت کرده محسوب و برای استفاده فرزند چهارم خانواده از تسهیلات جدید قابل احتساب خواهد بود.

۲۸- پدری که دارای دو همسر بوده و از هر کدام صاحب سه فرزند ذکور است، در صورتیکه از فرزندان هر همسر دو فرزند خدمت سربازی را انجام داده و فرزند سوم آنها خدمت نکرده باشد، در صورت فوت پدر، کدام یک از فرزندان سوم وی از این دو همسر می توانند از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده استفاده نمایند؟

جواب: در صورتیکه پدر خانواده دارای دو همسر بوده و از فرزندان ذکور هر همسر دو نفر خدمت دوره ضرورت را طی کرده باشند و فرزند ذکور سوم این دو همسر خدمت نکرده باشد و پدر نیز در قید حیات نباشد.با توافق ۲ مادر که باید بصورت محضری ارائه شود و مدارک آن ارائه گردد یکی از فرزندان سوم این دو خانواده می تواند از تسهیلات بهره مند شود و در صورت عدم توافق ، فرزند بزرگتر در اولویت بهره مندی از تسهیلات می باشد.

۲۹- اگر فردی پس از انجام بخشی از مدت خدمت وظیفه عمومی ( قبل از اتمام خدمت) ، بدلیل بهره مندی از سایر معافیتها مانند پزشکی و کفالت از خدمت ترخیص و معاف شود آیا مدت خدمت او محاسبه می شود؟

جواب: فرزند خانواده ای که پس از انجام بخشی از خدمت سربازی حتی پس از طی بیش از یکسال از خدمت دوره ضرورت از یکی از انواع معافیت ها بهره مند شده و کارت معافیت دریافت کرده است در حال حاضر بعنوان فردی که خدمت سربازی انجام داده، تلقی نمی شود.

۳۰- آیا کسانی که قبلا از یک نوع معافیت مثلا معافیت پزشکی یا کفالت یا هر نوع معافیت دیگر برخوردار شده و دارای کارت معافیت می باشند و اکنون نیز شرایط بهره مندی از معافیت سه فرزند خدمت کرده از یک خانواده را دارا هستند می توانند از معافیت جدید استفاده کنند؟

جواب: فرزندان ذکور خانواده ها که بهر شکل قبلاً از انواع معافیت ها بهره مند و کارت معافیت دریافت داشته اند برای استفاده از تسهیلات جدید نمی توانند کارت معافیت خود را ابطال نمایند.

معافیت کفالت

۱ – حداقل سن برای بهره مندی از معافیت کفالت پدر چند سال است؟
حداقل ۵۹ سال تمام و بالاتر

۲ – آیا تنها مراقب می تواند از معافیت کفالت بهره مند گردد؟
بلی، مشروط بر آنکه غیبت نداشته باشد

۳ – منظور از تنها مراقب چیست؟
تنها فرزند یا نوه ذکور بالای ۱۸ سال است

۴ – آیا‌برادران زیر ۱۸ سال مانع رسیدگی برای بهره مندی از معافیت کفالت هستند؟
خیر

۵ – آیا برادران بالای ۱۸ سال که بیمار هستند مانعی برای رسیدگی کفالت ایجاد می کنند؟
در صورت تائید شورای پزشکی مبنی بر بیماری و قادر به سرپرست نبودن از مکفول مانعی نخواهد داشت

۶ – آیا پدر زیر ۵۹ سال که بیمار باشد در قواره معافیت کفالت قرار میگیرد؟
بلی، مشروط بر آنکه در شورای پزشکی رای نیاز به مراقب اخذ نماید

۷ – آیا یگانه مراقب و تنها فرزند ذکور بالای ۱۸ سال مادر فاقد شوهر میتواند از معافیت کفالت بهره مند گردد؟
بلی، مشروط بر آنکه وارد مرحله غیبت نشده باشد

۸ – ورود به مرحله غیبت از چه زمانی محاسبه می گردد؟
از موعد اعزام قانونی برای خدمت که در دفترچه راهنمای خدمت وظیفه عمومی مشخص شده است

۹ – ملاک محاسبه غیبت برای رسیدگی به ادعای معافیت از چه تاریخهایی در نظر گرفته میشود؟
از تاریخ ورود سن پدر به ۵۹ سال تمام، تاریخ فوت پدر، تاریخ طلاق مادر.

۱۰ – آیا اگر پدر مشمول زندانی باشد تنها فرزند ذکور بالای ۱۸ سال میتواند برای بهره مندی از افراد خانواده اقدام نماید؟
بلی مشروط بر آنکه حداقل یکسال تمام به خاتمه حبس قطعی پدر باقی مانده باشد و مشمول هم غیبت نداشته باشد.

۱۱ – آیا یگانه مراقب برادر و خواهر صغیر (زیر ۱۸ سال) که پدرشان فوت کرده باشد می تواند درخواست معافیت کفالت نماید؟
بلی مشروط به نداشتن غیبت.

۱۲ – آیا برادران ناتنی مانع رسیدگی از کفالت صغار میشوند؟
خیر.

۱۳ – آیا یگانه مراقب خواهر مجرد فاقد پدر در قواره معافیت کفالت قرار میگیرد؟
بلی مشروط به نداشتن غیبت.

۱۴ – منظور از مجرد بودن خواهر چیست؟
یعنی خواهری که از سن ۱۸ سالگی تا ۲۴ سالگی به عقد کسی در نیامده و مجرد باقیمانده باشد و همچنین پدر مشمول در قید حیات نباشد ضمناً بعد از ۲۴ سال هم به استناد مصوبه ستاد کل در صورت بقاء شرایط می تواند از معافیت استفاده نماید.

۱۵ – آیا خواهری که طلاق گرفته باشد در قواره رسیدگی خواهر مجرد قرار میگیرد؟
خیر، بعنوان خواهر مطلقه محسوب میگردد و در قواره قرار نمی گیرد.

۱۶ – آیا برادران ناتنی مانع از رسیدگی خواهر مجرد میشوند؟
بلی

۱۷- آیا یگانه مراقب برادر یا خواهر بیمار فاقد پدر و همسر و فرزند در قواره معافیت کفالت قرار میگرند؟
بلی، مشروط به نداشتن غیبت.

۱۸ – آیا تنها مراقب و نوه ذکور بالای ۱۸ سال جد و جده میتواند درخواست رسیدگی نماید؟
بلی، مشروط براینکه جد و جده فاقد فرزند باشند (فرزندان فوت کرده باشند) در خصوص جده نیز فاقد همسر باشد.

۱۹ – آیا در حین تحصیل میتوان درخواست معافیت کفالت نمود؟
بله، مشروط بر اینکه دارنده معافیت تحصیلی باشند.

۲۰ – بمنظور صحت یگانه مراقب بودن مشمول گواهان چه کسانی هستند؟
سه نفر از بستگان نسبی و سببی بایستی گواهی یا تائید نمایند.

۲۱ – برای کسانی که با ارتکاب به اعمالی چون جعل شناسنامه ، مهر ، امضاء ، کارت پایان خدمت ،‌کارت معافیت ،‌استفاده از شناسنامه دیگران ، اعمال نفوذ ، شهادت کذب ، گواهی خلاف واقع ،‌کتمان داشتن حقیقت ،‌اخذ رشوه یا فریب دادن مشمول موجبات معافیت خود یا دیگران را از خدمت وظیفه عمومی فراهم سازند چه مجازاتی در نظر گرفته می شود؟
مطابق ماده ۶۰ قانون به اتهام آنان در دادگاه صالحه رسیدگی شده و با رعایت شرائط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و مراتب تادیب از وعظ و توبیخ و تهدید به حبس تعزیزی از یک سال تا پنج سال محکوم میشوند.